St\u0105d, id\u0105c za przyk\u0142adem Papie\u017cy, dyrektyw Soboru Watyka\u0144skiego II i aktualnego Kodeksu Prawa Kanonicznego, kt\u00f3re przyzna\u0142y uprzywilejowane miejsce nauczaniu Doktora Anielskiego, naszym wyra\u017anym zamiarem jest pod\u0105\u017canie za \u015bw. Tomaszem z Akwinu; tego bowiem wymaga od nas specyficzny cel Instytutu, gdy\u017c tylko w ten spos\u00f3b b\u0119dziemy w stanie rozezna\u0107 w\u015br\u00f3d element\u00f3w danej kultury, co odpowiada Ewangelii i mo\u017ce by\u0107 przez ni\u0105 podj\u0119te, aby j\u0105 przyj\u0105\u0107, a co nie, aby j\u0105 odrzuci\u0107. Wi\u0105\u017ce si\u0119 to r\u00f3wnie\u017c z aktywnym os\u0105dem my\u015bli ludzkiej i samego tomizmu w odniesieniu do my\u015bli nowoczesnej.<\/p>\n
Z tego powodu nasza formacja intelektualna i filozoficzna jest wyra\u017anie i \u015bwiadomie tomistyczna, jak nakazuje Ko\u015bci\u00f3\u0142[5]<\/a> i jak wymaga tego bardzo szczytne zadanie \u00abinkulturacji Ewangelii\u00bb[6]<\/a>. To w\u0142a\u015bnie \u00abna gruncie filozofii bytu cz\u0142owiek mo\u017ce odnale\u017a\u0107 sw\u00f3j prawdziwy fundament, kt\u00f3rym jest byt, mo\u017ce odnale\u017a\u0107 sw\u00f3j ostateczny cel, kt\u00f3rym jest Byt dla Istoty, a tak\u017ce odnale\u017a\u0107 swoj\u0105 g\u0142\u0119bi\u0119, kt\u00f3r\u0105 jest wolno\u015b\u0107. I w ten spos\u00f3b odkry\u0107 prawdziwe warto\u015bci kulturowe\u00bb[7]<\/a>.<\/p>\n W tym sensie czcigodny arcybiskup Fulton Sheen napisa\u0142: \u00abTo tylko przypadek, \u017ce \u015bw. Tomasz nale\u017cy do XIII wieku. Jego my\u015bl nie jest tak ograniczona do tego okresu historii ludzko\u015bci, jak tabliczka mno\u017cenia nie jest ograniczona do przesz\u0142o\u015bci. Prawda jest wieczna, nawet je\u015bli jej werbalny wyraz jest umiejscowiony w czasie i przestrzeni. Je\u015bli konieczno\u015b\u0107 tworzy rzeczywisto\u015b\u0107, to \u015bw. Tomasz nigdy nie by\u0142 bardziej rzeczywisty ni\u017c dzisiaj. Je\u015bli rzeczywisto\u015b\u0107 tworzy nowoczesno\u015b\u0107, to \u015bw. Tomasz jest ksi\u0119ciem nowoczesnych filozof\u00f3w. Je\u015bli post\u0119powy wszech\u015bwiat jest wsp\u00f3\u0142czesnym idea\u0142em, to filozofia \u015bw. Tomasza jest jego najdoskonalsz\u0105 realizacj\u0105. Nowoczesny idealizm potrzebuje dope\u0142nienia jego realizmu; empiryzm potrzebuje jego zasad transcendentalnych; filozoficzny biologizm – jego metafizyki; socjologiczna moralno\u015b\u0107 – jego etyki; sentymentalizm – jego teorii inteligencji; a \u015bwiat potrzebuje Boga, kt\u00f3rego zna\u0142, kocha\u0142 i czci\u0142\u00bb[8]<\/a>.<\/p>\n \u015aw. Tomasz daje bowiem wieloletnie \u015bwiat\u0142o na wszystkie tematy, kt\u00f3re dotycz\u0105 cz\u0142owieka i spraw ludzkich. Jego my\u015bl \u00abma by\u0107 najbardziej energicznym wyrazem mo\u017cliwo\u015bci rozumu w jego zadaniu tworzenia nauki i wiary\u00bb[9]<\/a>. Jego metafizyka, jak s\u0142usznie powiedzia\u0142 \u015bw. Pawe\u0142 VI, jest naturaln\u0105 metafizyk\u0105 ludzkiej inteligencji<\/em>. Istotnie, \u00abposiada ona trwa\u0142\u0105 zdolno\u015b\u0107 do kierowania duchem ludzkim w poszukiwaniu prawdy, prawdy o prawdziwym bycie, kt\u00f3ry jest jego w\u0142a\u015bciwym i pierwszym przedmiotem, oraz o pierwszych zasadach, a\u017c do odkrycia jego transcendentnej przyczyny, kt\u00f3r\u0105 jest B\u00f3g. W tym wzgl\u0119dzie wymyka si\u0119 ona konkretnej sytuacji historycznej my\u015bliciela, kt\u00f3ry j\u0105 uzasadni\u0142 i zilustrowa\u0142 jako naturaln\u0105 metafizyk\u0119 ludzkiej inteligencji<\/em> […] Ponadto, \u00abodzwierciedlaj\u0105c istot\u0119 rzeczywi\u015bcie istniej\u0105cych rzeczy w ich pewnej i niezmiennej prawdzie, nie jest ani \u015bredniowieczna, ani w\u0142a\u015bciwa jakiemu\u015b narodowi, lecz wykracza poza czas i przestrze\u0144 i jest nie mniej wa\u017cna dla ludzi wsp\u00f3\u0142czesnych\u00bb[10]<\/a>. \u015awi\u0119ty Doktor s\u0142usznie zosta\u0142 nazwany \u00abcz\u0142owiekiem wszystkich godzin, homo omnium horarum<\/em>\u00ab[11]<\/a>.<\/p>\n Dlatego nie ma tu miejsca na tomizm zwulgaryzowany, podr\u0119cznikowy, jak to si\u0119 zdarza u tych, kt\u00f3rzy \u00abco\u015b wiedz\u0105\u00bb, na og\u00f3\u0142 w spos\u00f3b powierzchowny i nask\u00f3rkowy, i prawie zawsze przesi\u0105kni\u0119ty formalistyczn\u0105 lub esencjalistyczn\u0105 scholastyk\u0105, kt\u00f3ra zamieni\u0142a esse<\/em> na existentia<\/em> i z kt\u00f3rej wy\u0142oni\u0142y si\u0119 formalistyczne lub esencjalistyczne \u00abduchowo\u015bci\u00bb i \u00abduszpasterstwa\u00bb, bez \u017cadnego uchwytu i bez gryz\u0105cej rzeczywisto\u015bci[12]<\/a>. Przeciwnie, d\u0105\u017cymy do zdobycia inteligencji autentycznie metafizycznej, kt\u00f3ra umo\u017cliwia naszym zakonnikom poznanie rzeczywisto\u015bci, stawianie precyzyjnych diagnoz i stosowanie odpowiednich \u015brodk\u00f3w zaradczych. Oznacza to, \u017ce naszym celem jest zdobycie metafizyki, kt\u00f3ra ugryz\u0142aby si\u0119 w rzeczywisto\u015b\u0107, a nast\u0119pnie by\u0142aby projektowana dla dobra dusz i \u015bwiata, i kt\u00f3ra w\u0142a\u015bnie dlatego, \u017ce jest obiektywna i realistyczna, \u00bb maj\u0105 wielk\u0105 si\u0142\u0119 woli\u00bb.<\/p>\n Z tego powodu w\u0142a\u015bciwe prawo stanowczo zach\u0119ca nas do \u00abwyj\u015bcia poza metod\u0119 podr\u0119cznikow\u0105 poprzez sta\u0142e odwo\u0142ywanie si\u0119 do lektury wielkich dzie\u0142 filozoficznych staro\u017cytno\u015bci<\/strong>; do \u017cywego Tomizmu<\/strong>, kt\u00f3ry zak\u0142ada: bezpo\u015bredni kontakt z samym Akwinat\u0105, w jego dzie\u0142ach g\u0142\u00f3wnych i drugorz\u0119dnych, docieraj\u0105c w ten spos\u00f3b do autentycznej my\u015bli \u015bw. Tomasza do tego stopnia, \u017ce jeste\u015bmy w stanie my\u015ble\u0107 na jej podstawie, podejmuj\u0105c dialog i polemik\u0119 ze wsp\u00f3\u0142czesnymi problemami i my\u015blicielami. Tomizm \u017cywy, kt\u00f3ry przeciwstawia si\u0119 tomizmowi formalistycznemu i skostnia\u0142emu, a kt\u00f3ry Ojciec Cornelius Faber nazywa \u00abtomizmem esencjalnym\u2019[13]<\/a>\u00ab[14]<\/a>.<\/p>\n Czynimy to \u00abpoprzez lektur\u0119 wielkich komentator\u00f3w \u015bw. Tomasza<\/strong>\u00ab[15]<\/a>, w\u015br\u00f3d kt\u00f3rych prawo w\u0142a\u015bciwe wyra\u017anie wymienia Ks. Korneliusza Fabera, twierdz\u0105c, \u017ce jest on wa\u017cniejszy ni\u017c wszyscy komentatorzy przesz\u0142o\u015bci, \u201eponiewa\u017c zna ich wszystkich i posiada autentyczne teksty i bardziej zaawansowane opracowania historyczne na temat Akwinu, kt\u00f3re stawiaj\u0105 go w bli\u017cszym kontakcie z z pierwotn\u0105 my\u015bl\u0105 anielsk\u0105\u201d[16]<\/a>. A tak\u017ce \u00abpoprzez studium filozofii wsp\u00f3\u0142czesnej: poniewa\u017c to w\u0142a\u015bnie na pytania i w\u0105tpliwo\u015bci wsp\u00f3\u0142czesnych autor\u00f3w musimy odpowiada\u0107. W szczeg\u00f3lno\u015bci niezb\u0119dna jest krytyczna znajomo\u015b\u0107 my\u015bli Kanta i Hegla\u00bb[17]<\/a>.<\/p>\n Z tego powodu na wielu kapitu\u0142ach generalnych Instytutu[18]<\/a>, zgodnie z my\u015bl\u0105 naszego Za\u0142o\u017cyciela i naszym w\u0142asnym prawem, podkre\u015blali\u015bmy – jako element nieod\u0142\u0105czny od niezbywalnego charyzmatu – nasz\u0105 wyra\u017an\u0105 intencj\u0119 na\u015bladowania \u015bw. Tomasza, a w tych ramach o. Korneliusza Fabera, kt\u00f3ry naszym zdaniem jest \u201enajg\u0142\u0119bszym koneserem \u015bw. Tomasza wszechczas\u00f3w\u201d[19]<\/a>.<\/p>\n Po prostu filozofia \u015bw. Tomasza jest filozofi\u0105 bytu, czyli \u00abactus essendi<\/em>\u00ab, kt\u00f3rego warto\u015b\u0107 transcendentalna jest najbardziej bezpo\u015bredni\u0105 drog\u0105 do poznania subsystentnego Bytu i czystego Aktu, jakim jest B\u00f3g. Zatem my, uczniowie S\u0142owa Wcielonego, kt\u00f3re pewnego dnia ukaza\u0142o si\u0119 aposto\u0142om, m\u00f3wi\u0105c: \u00abJa jestem<\/em>\u00ab[20]<\/a>, chcemy by\u0107 kap\u0142anami, zakonnikami i misjonarzami \u00abbycia\u00bb.<\/p>\n \u015aw. Jan Pawe\u0142 II<\/h5>\n [1]<\/a> Por. Fides et Ratio<\/em>, 103.<\/p>\n [2]<\/a> Konstytucji, 26.<\/p>\n [3]<\/a> Pastores dabo vobis<\/em>, 52.<\/p>\n [4]<\/a> Por. Konstytucji, 220.<\/p>\n [5]<\/a> Por. Notatki z V Kapitu\u0142y Generalnej, 5.<\/p>\n [6]<\/a> Konstytucji, 5.<\/p>\n [7]<\/a> Por. Dyrektorium o ewangelizacji kultury, 11.<\/p>\n [8]<\/a> God and Intelligence<\/em>, Przedmowa (przet\u0142umaczona z j\u0119zyka angielskiego)<\/p>\n [9]<\/a> C. Fabro, \u201e\u015awi\u0119ty Tomasz w obliczu wyzwania wsp\u00f3\u0142czesnej my\u015bli\u201d, w AA.VV., Przyczyny tomizmu, Pamplona, EUNSA, 1980, s. 43.<\/p>\n [10]<\/a> \u015awi\u0119ty Pawe\u0142 VI, Przem\u00f3wienie do uczestnik\u00f3w Mi\u0119dzynarodowego Kongresu Tomistycznego, 10 wrze\u015bnia 1965 r., AAS 57 (1965), s. 788-792; podkre\u015blenia dodane. Paw\u0142a VI, List do Ks. A. Fernandeza, Mistrza Generalnego Braci Kaznodziej\u00f3w, 7 marca 1964 r.; AAS 56 (1964) s. 303-304.<\/p>\n <\/a><\/p>\n [11]<\/a> Tam\u017ce.<\/p>\n [12]<\/a> Sztuka Ojca, cz\u0119\u015b\u0107 III, rozdz. 4.<\/p>\n [13]<\/a> Dyrektorium o formacji intelektualnej, 56; op. cyt. \u201eDla niezb\u0119dnego tomizmu\u201d, w AA.VV., Przyczyny tomizmu, Pamplona 1980. \u201e’Istotny tomizm’ to tomizm, kt\u00f3ry nie ma charakteru czysto historycznego, ale jest przede wszystkim tomizmem spekulatywnym, kt\u00f3ry musi umie\u0107 si\u0119 pog\u0142\u0119bia\u0107 i radykalizowa\u0107, uwzgl\u0119dniaj\u0105c tak\u017ce uzasadnione potrzeby wsp\u00f3\u0142czesnej my\u015bli\u201d. Por. A. Dalledonne, Esencjalny tomizm w \u201eintensywnej\u201d egzegezie Cornelio Fabro, w Renovatio, XVI, 1981, s. 118.<\/p>\n [14]<\/a> Dyrektorium o kszta\u0142ceniu intelektualnym, 56.<\/p>\n [15]<\/a> Tam\u017ce.<\/p>\n [16]<\/a> Tam\u017ce.<\/p>\n [17]<\/a> Tam\u017ce.<\/p>\n [18]<\/a> Patrz Noty V Kapitu\u0142y Generalnej, 5 i Noty VII Kapitu\u0142y Generalnej, 21 i 104.<\/p>\n [19]<\/a> Ks. Carlos Buela, IVE, Sztuka Ojca, cz\u0119\u015b\u0107 III, rozdz. Cztery.<\/p>\n![\"\"](\"https:\/\/ive.org\/iveorg\/wp-content\/uploads\/2021\/07\/ST-3.jpg\")
\n![\"\"](\"https:\/\/ive.org\/iveorg\/wp-content\/uploads\/2021\/06\/ST-1.jpg\")
\n![\"\"](\"https:\/\/ive.org\/iveorg\/wp-content\/uploads\/2021\/07\/9.jpg\")
\n![\"\"](\"https:\/\/ive.org\/iveorg\/wp-content\/uploads\/2021\/07\/10.jpg\")
\n![\"\"](\"https:\/\/ive.org\/iveorg\/wp-content\/uploads\/2021\/07\/ST-4.jpg\")
<\/p>\n\u201eFilozofia jest jak lustro, w kt\u00f3rym odbija si\u0119 kultura narod\u00f3w\u201d<\/p>\n